ساليانه حدود 16000 ميليون تزريق در کشورهای در حال توسعه و در حال گذر تجويز می شوند. مطابق با مطالعات انجام شده توسط سازمان جهاني بهداشت در كشورهاي در حال توسعه و توسعه نيافته تعداد متوسط تزريقات به ازاي هر فرد در سال 3 تا 4 بار مي باشد از طرفی 90% تزریقات در موارد درماني و 10%-5% آن جهت واكسيناسيون صورت می گیرد...

.. اين ارقام خود به تنهايي مؤيد بالا بودن تجويز دارو به روش تزريقي است، که در صورت  تؤام شدن با خطرات بالقوه ناشي از تجويز غير ايمن داروها منجر به اكتساب بيماريهاي عفونی نظير عفونت هاي HIV ، هپاتيت B  و هپاتيت C مي شود .

بر اساس آمار ميزان تزريقات غير ايمن از 15% در منطقه اروپاي شرقي تا 50% در آسيا متفاوت است .

تزريقات غير ايمن در هر سال موجب حدود:

   - 8تا 16 ميليون مورد جديد ابتلا به هپاتيت B
   -2 تا 5 ميليون مورد جديد ابتلا به هپاتيت C
   و 80 تا 160 هزار مورد جديد ابتلا به HIV می گردد. 

    تزريقات ايمن به معناي تزريقي است كه :

q                به دريافت كننده خدمت (بيمار ) آسيب نزند.

q                 به ارائه كننده خدمت (كاركنان خدمات بهداشتي درماني) صدمه اي وارد نسازد .

q                پسماندهاي آن باعث آسيب و زيان جامعه نشود .

ثابت شده است مهمترین عامل شیوع هپاتیت B ، C و ایدز وسایر بیماریهای ویروسی منتقله از راه خون از طریق reuse یا استفاده مشترک سرسوزن ها صورت می گیرد . 

اهداف تزريقات ايمن :

q                كاهش رفتار پر خطر كاركنان بهداشتي بمنظور پيشگيري از جراحات  ناشي از وسايل تيز و برنده (از طريق آموزش)

q                 افزايش سطح ايمني كاركنان در حين كار با وسايل تيز و برنده (تهيه وسايل و ابزار حفاظتي)

q                 جمع آوري ، نگهداري ، انتقال و دفع مناسب و بهداشتي زباله هاي آلوده و پرخطر (استفاده از safety box)

q                 تغيير رفتار و نگرش افراد جامعه و پزشكان نسبت به مقوله  تقاضا  و  تجويز دارو  به روش تزريقي

موازين تزريقات ايمن:

الف) محل تميز(clean work plan):

q                     در روي يك ميز و يا سيني تميز كه مخصوص تزريقات مي باشد و احتمال آلودگي سرنگ و سر سوزن با خون ، مايعات بدن و يا سوآب هاي كثيف وجود ندارد وسايل تزريق را آماده نماييد .

q                به خاطر داشته باشيد وسايلي كه روي ميز است بايد تمييز بوده و خون،پنبه آلوده و ... منظره آن را زشت نكرده باشد

ب) شستشوي دست:

q                     قبل ازآماده کردن دارو و تزریق آن دستها را با آب و صابون بشوئید و یا با استفاده از محلول های ضد عفونی با بنیان الکل ضد عفونی کنید .

q                     در صورتی که مابین تزریقات دست ارائه کننده خدمت کثیف یا آلوده به خون و مایعات بدن بیمار گردید، رعایت بهداشت دست ضروری است.

ج) سرسوزن و سرنگ استريل:

q                1- از يك سرنگ و سر سوزن استريل يكبار مصرف جديد  براي هر بار تلقيح هر واحد واكسن و يا تزريق دارو استفاده كنيد .

q                2- قبل از استفاده از سرنگ و سرسوزن به تاريخ انقضاي آن توجه نماييد و بسته بندي سرنگ و سر سوزن را به لحاظ وجود پارگي و صدمه مورد بررسي قرار دهيد .

q                3-حتی المقدوراز ويالهاي تك دوزي دارو استفاده كنيد

q                4- در صورتي كه ملزم به استفاده از ويالهاي چند دوزي دارو هستيد براي هر بار كشيدن دارو از ویال، از سر سوزن استريل استفاده كنيد

q                5 - قبل از اقدام به تزريق به بيمار كليه داروهاي تزريقي محلول و سرم هاي وريدي را از لحاظ كدورت، شكستگي جداره و تاريخ انقضاء بررسي نموده و در صورت مشاهده هر گونه مغايرت آنها را به نحو صحيح دفع نمائيد.
6 - توصيه هاي اختصاصي كارخانه سازنده را در ارتباط با نحوه استفاده ، ذخيره سازي(به ويژه لزوم رعايت زنجيره سرما ) و جابجايي دارو بکار گیرید.
7- به هيچ قسمت از سرسوزن قبل و بعد از تزريق دست نزنيد و از سرپوش گذاري مجدد سرسوزن اجتناب كنيد.

د)  اگر سرپوش گذاري لازم است (براي مثال كودك به علت ترس حركاتي انجام مي دهد و تزريق با تاخير انجام مي شود) تكنيك استفاده از يك دست را بكار ببريد.

q                سرپوش گذاري به وسيله تكنيك استفاده از يك دست:

q                1- سرپوش را روي ميز قرار دهيد.

q                2- سرنگ و سرسوزن را در يك دست گرفته و بدون استفاده از دست ديگر داخل سرپوشي كه روي ميز گذاشته ايد، قرار دهيد.

ه) تميز كردن محل تزريق(skin cleaning)

q                1-قبل از تزريق در صورتی که موضع تزریق بصورت مشهود کثیف می باشد، پوست را با آب و صابون بشوئید.

q                2-محل تزريق را با پنبه الكل 70% به صورت دايره اي ضدعفوني كنيد

q                3-هرگز از پنبه الکل از قبل آماده شده استفاده نكنيد.

q                4- جهت ورود سر سوزن بداخل سیستم وریدی متصل به بیمار فقط از پورت تزریق استفاده کنید .براي ورود سر سوزن بداخل سیستم وریدی متصل به بیمار محل ورود سر سوزن بداخل سیستم را با استفاده از الکل 70% تمیز کنید

و) جمع آوري صحيح اجسام نوك تيز

q                (Appropriate collection of sharps)

q                جمع آوري و نگهداري و دفع سر سوزن و ... در ظروف جمع آوري ايمن SAFETY BOX

q                به منظور پیشگیري از سرریز شدن وسایل دفعی ، در صورتی که حداکثر4/3 حجم ظروف مزبور پر شده باشد ، ضروري است درب ظروف به نحو مناسب بسته و دفع شوند

 

جراحات ناشي از Needle Stick در حالات زير رخ مي دهد :

 

q                1- ضمن درپوش گذاردن سرسوزن (RECAP)

q                2- وضعيت نامناسب بيمار(خصوصا كودكان) هنگام تزريق

q                3- انتقال مايعات بدن از سرنگ بداخل لوله هاي آزمايش

q                4- دفع نامناسب وسايل تيز استفاده شده  

 

اقدامات پيشگيرانه از بروز جراحات و صدمات ناشي از سرسوزن و وسايل تيز در كادر درمان

q                1- جهت شكستن ويال هاي دارويي ترجيحا از انواعي استفاده شود كه احتياج به تيغ اره نداشته باشد و در صورت نياز به استفاده از تيغ اره و جهت رعايت اصول ايمني در داخل يك محافظ مثل Pad گرفته شود.

q                2- پس از تزريق از گذاشتن درپوش سرسوزن خودداري كنيد.

q                3- در موارد ضروري جهت گذاردن درپوش سرسوزن از يك وسيله مكانيكي جهت ثابت نگه داشتن درپوش استفاده نماييد و يا از يك دست به روشscoop استفاده كنيد.

q                4-از شكستن و خم كردن سرسوزن قبل از دفع خودداري كنيد.

5- جهت حمل وسايل تيز از ريسيور استفاده نماييد و از حمل وسايل مزبور در دست يا جيب يونيفرم خودداري نماييد.
6- از دست به دست كردن وسايل تيز و برنده اجتناب نماييد.

جراحات و اتفاقات عمده در حین انجام اقدامات درمانی شامل موارد ذیل مي باشد:

- فرورفتن سرسوزن بدست کارکنان بهداشتی درمانی
- پاشیدن شدن خون و یا سایر ترشحات آلوده بدن بیمار به:
1) بریدگیهاي باز
2) چشمها
3) غشاء مخاطی (براي مثال داخل دهان)
4) گاز گرفتگی که منجر به پارگی اپیدرم شود.

كمك هاي اوليه فوري پس از تماس در كاركنان
 الف-
 1)شستشوي زخم با صابون و آب ولرم
2) کمک به خونروي از محل اولیه زخم (موضع تماس)
3) خودداري از مالش موضعی چشم
4) شستشوي چشم ها و غشاء مخاطی با مقادیر زیاد آب درصورت آلودگی.

ب- گزارش فوري سانحه به سوپروایزر بالینی.
ج- ثبت رسمی مورد گزارش شده در گزارشات حین کار توسط سوپروایزر و تشکیل پروندة بهداشتی کارکنان و اطلاع به مدیر و مسئول مرکز و طرح درکمیته کنترل عفونت بیمارستانی و پی گیري از طریق مراجع مربوطه
د- تشکیل پرونده و پی گیري مورد.

ه- بررسی میزان خطر بیماریزایی ناشی از تماس در کارکنان:
 در صورتی که آلودگی منبع تماس (بیمار-مددجو) به HIV محرز شود، الزامی است فرد مورد تماس در حداقل زمان ممکن ترجیحاً در عرض يك ساعت اول تحت مراقبت هاي درمانی با نظر پزشک متخصص عفونی قرارگیرد.
و- در صورتی که منبع آلوده به عنوان مورد شناخته شده HBV/HIV می باشد، 5-10 میلی لیتر خون از فرد مورد تماس گرفته و به منظور پی گیري آتی ذخیره می شود.

ز- پس از تماس جهت تعیین عفونت منبع، 5-10  میلی لیتر خون از منبع تماس جهت بررسی هپاتیت HIV و C/B اخذ و مورد آزمایش قرار می گیرد.

تهيه شده توسط واحد بهداشت محيط بيمارستان اميرالمومنين (ع) سمنان

نوشته شده در شنبه 24 تیر 1391ساعت 21:07 توسط irannurse| ارسال نظر(0)