عفونت از علل شايع بيماري و مرگ و مير نوزادان و شيرخواران است .

عفونت نوزادان منحصر به فرد و به چند طريق مي باشد :

1-     عوامل عفوني از طريق انتقال از مادر به جنين رخ مي دهد .

2-     نوزادان به علت كمبود يك يا چند عامل ايميونولوژيكي كمتر توان مقابله با عفونت را دارند .

3-     تظاهرات باليني از مورد بي علامت تا تظاهرات شديد متغير است.

4-     بيماري هاي همراه اغلب سبب پيچيدگي تشخيص و درمان مي شوند .

5-     عفونت مادر در حاملگي شناخته نمي شود و خود منبع آلوده شدن نوزاد مي باشد .

6-      طيف گسترده اي از عوامل سبب عفونت مي شوند شامل : باكتري ها – ويروس ها – قارچ ها – پرتوزوا- مايكوپلاسماها

 1-      

روش هاي انتقال عفونت به نوزادان

1- عفونت هاي مادر و انتقال عامل عفوني از طريق جفت به جنين در زمان بارداري  مايع آمنيون  عفونت جفتي يا زمان زايمان  كانال واژينال

عوامل پاتوژن در زمان بارداري شامل CMV – سرخجه- آبله مرغان- پاراويروس ها و توكسوپلاسماها

عوامل پاتوژن در زمان زايمان شامل CBS – ارگانيسم روده اي – گنوكوك ها – كلاميديا و ويروس ها .

2- عفونت هاي بعد از تولد كه ممكن است در اثر تماس مستقيم با پرسنل – مادر و شير مادر CMV , HIV و يا توسط وسايل آلوده ايجاد شود .

اپيدميولوژي عفونت هاي زودرس و ديررس نوزادي

اصطلاح عفونت زودرس و ديررس به صورت زير تعريف مي شود

عفونت زودرس : عفونتي است كه قبل از زايمان و يا طي زايمان كسب مي شود ( انتقال عمودي مادر به فرزند).علائم عفونت طي 7 روز اول زايمان در نوزاد ظاهر مي شود

عفونت ديررس : عفونتي است كه بعد از زايمان توسط ارگانيسم هاي كسب شونده از مادر، بيمارستان يا جامعه به وجود مي آيد. علائم عفونت از 7 روزگي تا 28 روز بعد از تولد در نوزاد ظاهر مي شود

عفونت بيمارستاني :

عفونت هاي نازوكوميال ( عفونت هاي اكتسابي از بيمارستان ) : مسئول مرگ و مير ديررس و بيماري زايي فراوان در نوزادان بستري مي باشد و بسياري از اين عفونت ها را به صورت عفونتي كه بعد از روز سوم تولد رخ مي دهد و مستقيماً از مجاري تناسلي مادر اخذ نشده است تعريف مي كنند .

ميزان عفونت بيمارستاني در نوزادان ترم سالم كه به صورت هم اتاقي يا مادر يا در بخش نوزادان بوده اند بسيار كم است و اكثريت عفونت هاي بيمارستاني در نوزاداني رخ مي دهد كه نياز به مراقبت ويژه دارند . فاكتورهاي مخاطره آميز در اين نوزادان شامل :« نارسي – كم وزني – روش هاي تهاجمي – كاتترهاي داخلي عروقي – تغذيه به صورت TPN – لوله هاي داخل تراشه – تغيير در سد پوستي يا مخاطي- مصرف گسترده آنتي بيوتيك ها و اقامت طولاني در بيمارستان مي باشد .

اغلب عفونت هاي بيمارستاني ، عفونت هاي خوني همراه با كاتترهاي داخل عروقي و پنوموني به خصوص پنوموني مرتبط با ونتيلاتور هستند

هر چه سن تولد و وزن هنگام تولد كمتر باشد ابتلا به عفونت هاي بيمارستاني بيشتر خواهد بود .

بسياري از عوامل باكتريال و قارچي در نوزادان بستري و كاركنان بهداشتي و ملاقات كنندگان كلونيزه مي شوند . انتقال عوامل پاتوژن با تماس مستقيم و يا غير مستقيم از طريق وسايل آلوده – مايعات وريدي – داروها – فرآورده هاي خوني – تغذيه روده اي صورت مي گيرد . كلونيزاسيون پوست و ناف و مجاري تنفسي و معدي – روده اي نوزاد با عوامل بيماري زا اغلب قبل از ايجاد عفونت رخ مي دهد مصرف آنتي بيوتيك ها در كلوانيزاسيون فلور طبيعي اختلال ايجاد كرده و باعث كلوانيزاسيون نوزاد با عوامل بيماري زاتر مي شوند .

شايع ترين پاتوژن بيمارستاني استافيلاكوك كواگولاز منفي مي باشد 48% و در يك تحقيق نشان داده شده است بطور كلي 70% عوامل بيماري زايي در بيمارستان را باكتريهاي گرم مثبت ، 18% عوامل گرم منفي و 12% عوامل قارچي تشكيل مي دهند همچنين ارگانيسمهاي ويروسي نيز سبب عفونت بيمارستاني در NICU مي شوند كه شامل ويروس RSV ، آبله مرغان ، آنفولانزا، روتاويروسها ، آنتروويروسها مي باشند .

علايم و نشانگان عفونت در نوزاد به چندين شكل بروز مي كند :

علايم عمومي : تب يا هيپوترمي « بي ثباتي درجه حرارت » تغذيه ضعيف – ادم

دستگاه گوارش : اتساع شكم ، استفراغ، اسهال، بزرگي كبد

سيستم تنفسي : آپنه ، ديسترس تنفسي ، سيانوز

كليوي : اوليگوري

قلبي – عروقي : رنگ پريدگي ، پوست سرد و مرطوب ، تاكي كاردي و برادي كاردي ، كاهش BP

سيستم عصبي : تحريك پذيري ، تومور و تشنج، رفلكسهاي ضعيف، فونتانل پر، گريه بلند

سيستم خوني : زردي ، بزرگي طحال ، رنگ پريدگي ، تپشي و پورپورا ، خونريزي

پيشگيري از عفونتهاي بيمارستاني :

اصول جلوگيري از عفونتهاي بيمارستاني شامل رعايت جدي هشدارهاي فراگير در تمام كساني كه بيمار « نوزاد» تماس دارند . اجتناب از شلوغي اتاق نوزاد ، محدود نمودن نسبت پرستار ،بيمار رعايت جدي شستن دستها ، مراقبت جدي از پوست نوزاد ، به حداقل رساندن آلودگي كاتترها و تهويه مصنوعي ، آموزش مناسب پرسنل بخش NICU مي باشد .

اكثر عفونتهاي بيمارستاني در NICU عفونتهاي خوني هستند كه در اثر كاتترهاي داخل عروقي ايجاد مي شوند ، كاتترهاي به كار رفته در بخش شامل : كاتتروريدي ، كاتتر نافي ، ماتترهاي وريد مركزي CVP كه از طريق جراح گذاشته مي شود

اقدامات لازم جهت كاهش عفونت ناشي از كاتتر شامل :

ضدعفوني مناسب پوست قبل از قرار دادن كاتتر ، تكنيك آسپتيك در حين كاتترگذاري و كاهش سوراخ نمودن متعدد پوست و رگ جهت رگ گيري و خون گيري ، تهيه استريل مايعات تجويزي « خصوصاً TPN»‌: كاهش تعداد روزهاي بستري در بيمارستان مي باشد .

شستشوي دست مهمترين و موثرترين وسيله كاهش عفونت بيمارستاني است

صابونهاي ضد ميكروبي و تركيبات با پايه الكلي توصيه مي شوند

شستشوي دستها قبل از ورود به بخش و قبل از كار با نوزاد الزامي است

دلايل عدم سشتشوي دستها :

شلوغي بخش ، افزايش نسبت بيمار ، پرستار، محل نامناسب دستشويي و تعداد ناكافي آن ، كمبود محصولات سهل الاستفاده الكلي در كنار تخت بيمار ، نگراني از تحريك پوست، معلومات ناكافي پرسنل درمان و اعتقادات نادرست كه استفاده از دستكش نياز به شستشو را مرتفع مي سازد مي باشد .

بنابراين آموزش پوياي پرسنل در مورد روشهاي كاهش عفونت بيمارستاني و پايش فعال ميزان عفونت ، اجزاي مهمي در كنترل عفونت بيمارستاني هستند . 

نوشته شده در سه‌شنبه 17 بهمن 1391ساعت 13:11 توسط irannurse| ارسال نظر(0)