در طول عمل جراحي يا كاهش عمق تنفس موكوس در راههاي هوائي جمع مي شود و ر يه ها كاملاً تهويه نمي شوند. (تايلور 1382- ص 229) اين موضوع باعث ايجاد آتلكتازي (روي هم خوابيدن آلوئولها) مي شود. 

 آتلكتازي در بيماريهائي همچون سرطان ريه، لاپاراتومي، جراحي قلب باز، وضعيت طولاني خوابيده به پشت، افزايش فشار داخل شكمي، عفونت، بيحركتي قفسه سينه بدليل درد، پنوموتوراكس، هموتوراكس، افيوژن پريكارد، و كاهش حجم ريوي بدليل اختلال عضلاني اسكلتي يا نقايص عصبي نيز بوجود مي آيد. (برونر تنفس 2004- ص 100 الي 102)

25% آتلكتازي ها پس از جراحي شكم اتفاق افتاده و در افراد مسن چاق و سيگاري بيشتر ديده مي شود. آتلكتازي مسئول بيش از 90% دوره هاي تب در اين زمان است.  

90% بيماران بعلت بيهوشي حين عمل جراحي دچار آتلكتازي بعد از عمل مي شوند. علائم آتلكتازي عبارتند از سرفه، خلط، و تب با شدت كم و در نهايت حتي ديسترس تنفسي و اضطراب.

براي پيشگيري از اين وضعيت بايد قبل از عمل جراحي بيمار تحت آموزش نحوه انجام تنفس صحيح قرار گيرد. با تنفس عميق اگرچه ممكن است درد ناحيه جراحي بيشتر شود اما آلوئولها بطور كامل تهويه شده و از روي هم قرا گرفتن آنها جلوگيري مي شود. با اتساع ريوي حجم ريه بالا رفته و ضمن كمك به خروج گازهاي بيهوشي و موكوس جمع شده در ريه ها، اكسيژن رساني به بافتها را افزايش مي دهد و در نتيجه درد و تهوع بعد از عمل كاهش يافته و زخم ناحيه عمل بعلت جريان خون و اكسيژن رساني بيشتر، زودتر درمان مي شود.

حداقل هر يك تا دو ساعت يكبار تا 24 الي 48 ساعت بعد از عمل جراحي و در زمان بيداري بايد تنفس عميق توسط بيمار انجام شود. اگر ترشحات در ريه بيمار باقي مانده باشد ابتدا ساكشن كرده و اگر بيمار نمي تواند همكاري كند با فيزيوتراپي و دق كردن به خروج ترشحات از ريه بيمار كمك مي كنيم.

روش انجام تنفس صحيح:

1. ابتدا تا چهار شماره دم از طريق بيني انجام مي شود. در طول دم:

 الف) ابتدا قسمتهاي تحتاني ريه را از هوا پر مي كنيم. در اين حالت ديافراگم به شكم فشار وارد مي كند.

ب) سپس قسمتهاي مياني ريه از هوا پر مي شود. در اين حالت قفسه سينه بر اثر انباشته شدن از هوا به سمت جلو و بالا حركت مي كند.

ج) در انتهاي دم قسمتهاي فوقاني ريه از هوا پر شده و در اين حالت شانه ها به آهستگي بسمت بالا حركت مي كنند.

2. در اين مرحله از تنفس هواي دمي را تا سه شماره در داخل ريه ها حبس مي كنيم.

3. در اين مرحله بازدم با چهار شماره انجام و هواي داخل ريه ها از راه دهان به خارج هدايت مي شوند.

در طول بازدم:

الف) شكم  به درون كشيده شده،

ب) قسمتهاي مياني ريه از هوا تخليه شده

ج) و در انتها قسمتهاي فوقاني ريه از هوا تخليه شده و شانه ها به پائين بر مي گردند.

تنفس فوق را به مدت 10-5 دقيقه ادامه و هر زمان كه احساس گيجي كرديد 6 تنفس معمولي انجام داده و در طول مدت بيماري هر جا كه دچار تنش شديد از الگوي فوق جهت آرامش اعصاب نيز كمك بگيريد.

 اصولاً تنش تا حد زيادي ناشي از تنفس غلط است. ما به طور معمول تنها از يك سوم حجم ريه خود استفاده مي كنيم در صورتيكه با استفاده از تنفس عميق مي توانيم تنش را كاهش داده و اضطراب را كم كنيم. (كتاب تسلي دهندگان تاليف مهناز ايلخاني عضو هيت علمي و كارشناس ارشد آموزش پرستاري  دانشكده پرستاري مامايي شهيد بهشتي- 1381- ص 24) 

نوشته شده در یکشنبه 04 دی 1390ساعت 13:58 توسط irannurse| ارسال نظر(4)