پوكي استخوان: (osteoporosis)
نوعي بيماري غير قابل برگشت است كه در آن چگالي استخوان كاهش يافته و استخوان مستعد شكستگي مي شود.
علام بيماري :
استئو پروز بيماري خاموش نام دارد زيرا بدون نشانه است. علايم شایع آن: كوتاهي قد، شكستگي، دفورميتي ستون مهره به صورت خميدگي قامت يا قوز، درد.
مداخلات پرستاري درپوكي استخوان:
- پوكي استخوان قابل پيشگيري است0
- پيشگيري از پوكي استخوان بايد از دوران كودكي آغاز شود. در 30 سالگي مقدار استخوان انسان از هميشه بيشتر است.
- براي استخوان سازي صحيح نياز به كلسيم، ويتامين D وپروتئين مي باشد. از رژيم غذايي متعادل استفاده كنيد در اين رژيم بايد mg 1200 كلسيم براي نوجوانان وبالغين وmg 1500 كلسيم براي خانم هاي يائسه وجود داشته باشد
- اگر بيمار در حد معقول در تماس با آفتاب باشد مقدار مورد نياز ويتامين D تامين مي شود در غير اين صورت بايد ويتامينD جداگانه به بدن رسانده شود.
- به منظور از جلوگيري از عوارض گوارشي ونفخ شكم كلسيم را همراه غذا مصرف كنيد.
- جهت پيشگيري از كمبود احتمالي آهن، كلسيم با وعده غذايي كه حاوي مقادير كم آهن است مثل صبحانه مصرف شود.
- پروتئين بيش از حد مصرف نكنيد چون باعث از دست رفتن كلسيم از طريق كليه ها مي شود.
- سيگار نكشيد. زنان سيگاري زودتراز زنان غير سيگاري، يائسه مي شوند ويائسگي خطر ابتلا به پوكي استخوان را افزايش مي دهد.
- الكل مصرف نكنيد الكل باعث مي شود كه كلسيم از روده خوب جذب نشود و كمتر وارد بافت استخواني شود.
- مايعات فراوان بنوشيد زيرا از تشكيل سنگ هاي اداري به دنبال مصرف كلسيم جلوگيري مي كند.
- مواد غذايي كلسيم دار مثل لبنيات، شير، سبزيجات سبز تيره را در رژيم غذايي خود قرار دهيد.
- مرتب ورزش كنيد ورزش نكردن باعث مي شود كه مواد معدني از استخوان خارج شود. ورزشي كه تجويز مي شود به مدت40-30 دقيقه،2تا3 بار در هفته است.
- از تنش و استرس پرهيز كنيد چون سبب دفع كلسيم از بدن مي شود.
- افراد مسن ورزش با شدت متوسط را 1تا2 بار در هفته انجام دهند.
- هيچ گاه برنامه هاي ورزشي شديدوغير مفرح توصيه نمي شود. برنامه هاي ورزشي باید منظم، متناوب وطولاني باشد.
- براي افراد مسن خانه نشين يا كم تحرك برنامه هاي پياده روي، نرمش هاي سبك يا برنامه هاي مفرح توصيه مي شود
- پياده روي برروي دانستيه واستحكام كمروهيپ موثر است. پياده روي به ميزان 4 ساعت در هفته ريسك شكستن هيپ را به ميزان 41/0 در مقايسه با زناني كه كمتر از1 ساعت در هفته پياده روي مي كنند پايين مي آورد.
- ساده ترين ورزش 20 دقيقه پياده روي 5 روز در هفته است.
- از ورزش هاي شديد يا چرخش ستون فقرات پرهيز شود زيرا احتمال شكستگي وجود دارد.
- از خم شدن ناگهاني، كشش وبلند كردن اشياء سنگين خوداري شود
- براي كاهش بروز واحتمال سقوط ورزش هاي تعادلي را انجام دهند
- براي كاهش درد از گرماي موضعي وماساژ منطقه مبتلا استفاده كنند
- براي تسكين درد پشت، بيشتر استراحت كنند وبه پشت يا به پهلو بخوابند
- از تشك سفت وغير قابل ارتجاع استفاده شود
- منزل خود را بايد از نظر خطرات احتمالي بررسي كنند و يك محيط ا من را براي زندگي خود فراهم كنند
- مانند: پله هاي كوتاه با نرده هاي محافظ، ميله هاي كمكي در حمام
منابع :
- پرستاري داخلي- جراحي برونر، ارتوپدي
- پرستاري داخلي- جراحي لاكمن
- در سنامه پرستاري داخلي- جراحي1 ،تالیف: منير نوبهار
- استئوپروز ، دكتر فرهاد غريب دوست