نكاتي در خصوص معاينه نوزاد (قسمت اول)

پرستاران توانمند ایران

پرستار پيشتاز خدمت در عرصه سلامت

وضعيت قرارگيري نوزادترم: سرخميده، چانه روي قفسه سينه قرارمي گيرد، دستها حالت خميده دارد، پاها ازمفصل ران وزانو روي قفسه سينه وشكم تاشده اند وستون فقرات انحنا دارد.

تون عضلاني: درحالت طبيعي اندامها حالت جمع شده دارندواگر اندامها راازهم بازكنيد به صورت قرينه بايد به حالت جمع برگردند.


 


·        رفتار نوزاد: هوشياري خواب آلودگي- گريه ناله خرخركردن حركات لرزشي

·        ادم : يك ادم عمومي ومختصر درتمام بدن نوزادطبيعي طبيعي وجوددارد .بخصوص درپلكها ،كه باادراركردن ودرچندروزاول تولد نوزادازبين مي رود.

·        پوست: قوام دار مرطوب رنگ پوست قرمزتيره كه پس ازگذشت چندساعت پس ازتولد كم كم به رنگ صورتي تبديل مي شود. وجودموهاي ظريف وكركي درناحيه سر، ابرو وشانه ها وپشت به نام لانوگو درنوزاد

پره مچورديده مي شود . وجود ورنيكس روي پوست نوزاد طبيعي است ونبايد شسته شود

·        قفسه سينه : دورسينه نوزاد مساوي دورشكم مي باشد وحدود1-2 سانتي متر كمترازدورسرمي باشد بزرگي پستان درنوزادبه علت هورمون هاي دريافتي ازمادراست وطي 2-4 هفته بدون درمان برطرف مي شود.

 

 

دورسينه : 33-5/30           دورسر: 29-5/33                 قد: 48-53   

نبض : 120-140             تنفس: 40-60                    درجه حرارت : 5/36-37

·        شكم : شكم طبيعي نوزاد به شكل گرد ومتقارن وكمي برجسته است ( شكم تورفته وناوي شكل مطرح كننده فتق ديافراگماتيك مي باشد)

·        دفع ادرار در24 ساعت اول تولد اتفاق مي افتد

·        دفع مدفوع تا48 ساعت اول تولد اتفاق مي افتد

·        بندناف : سفيدمتمايل به آبي ژلاتيني است .به طورطبيعي پيچ خورده داراي 2 شريان ويك وريد مي باشد . (بندناف متمايل به رنگ سبز نشانه دفع مكونيوم وزجرجنين مي باشد)

مراقبت ازناف نوازد:

o      هنگام بستن پوشک توجه شودکه ناف نوزادداخل پوشک قرارنگیرد.

o      ازمحکم بودن کلیپس ناف مطمئن شوید.

o      درمواردیکه احتمال آلودگی ناف نوزادمطرح باشد,جهت برطرف کردن آلودگی میتوان ازماده ضدعفونی کننده استفاده کرد,درغیراینصورت  ازبکاربردن هرنوع ماده ضدعفونی کننده و یا پانسمان خوداری کنید,چون خشک شدن ناف رابه تأخیرمی اندازد.

·        مقعد: دربدو تولد ازدرجه حرارت جهت بازبودن مقعداستفاده مي شود.

·        دستگاه تناسلي: وجود ترشحات سفيد رنگ دردختران طبيعي است . درپسران ترم بيضه ها بايدبه داخل اسكروتوم نزول كرده باشد.

·        اندام ها: شمردن انگشتان دست وپا دربدوتولد بايد انجام شود. لگن ازنظر دررفتگي مادرزادي هيپ كنتل مي شود (مانوربارلو ووارتولاني)

*نوزادان low risk بايد بعد از بدنيا آمدن سرشان به سمت پايين باشد تا به كمك جاذبه زمين حلق و بيني آنها از موكوس و مايع آمينوتيك پاك شود. همچنين مي توان از كاتتر استفاده نمود.

*بعد از بدنيا آمدن نوزاد ساكشن بيني و ماساژ پشت و ضربه زدن آهسته به كف پا براي تحريك شروع تنفس در وي مؤثر است.

*زدن كف پاي نوزاد يا باسن وي هيچگونه فايده اي در شروع تنفس ندارد.

*معده نوزاداني كه از طريق سزارين دنيا آمده اند، بيش از نوزادان NVD حاوي مايع است. اين مايع بايد تخليه شود تا از آسپيراسيون پيشگيري گردد.

*ورنيكس در عرض 2-3 روز خود بخود مي ريزد و البته بيشتر به لباس مي چسبد.اگر ورنيكس زرد رنگ باشد يعني با بيلي روبين همراه است يا ناسازگاري RH و اگر سبز باشد با مكونيوم مخلوط است يعني آنوكسي داخل رحمي. پوست نوزاد ديررس پوسته پوسته، ضخيم و فاقد ورنيكس است.

*براي ضد عفوني كردن پوست از آب و صابون رقيق استفاده و بند ناف را با كلرهگزيدين ضد عفوني مي كنند. كلرهگزيدين را نبايد براي نوزاد نارس استفاده كرد چون سمي است. البته هم اكنون از آب ساده استفاده مي شود.

*براي پيشگيري از انتقال عفونت، شستشوي دست پرستار تا آرنج به مدت 2 دقيقه و شستشوي بعدي 15-30 ثانيه انجام شده و با دست زدن به هر نوزاد تكرار مي گردد.

*بند ناف سفيد مايل به آبي ژلاتيني 55-45 سانتيمتر داراي 2 شريان و يك وريد است. طي 10-6 روز مي افتد و بعد از افتادن ممكن است ترشح خونابه اي داشته باشد كه طبيعي است. اگر بند ناف نيافتد خطر سپتي سمي دارد. اوراكوس (ارتباط مثانه به بند ناف) كه ادرار از بند ناف تخليه مي شود نيز ممكن است ديده شود.

 *به علت ضعف عضلات شكم به خصوص اطراف بند ناف ممكن است نوزاد در هنگام گريه دچار فتق نافي شده و ايجاد آمفالوسل نمايد. اگر نقص در فاصله cm 2 بند ناف باشد، گاستروشزي نام دارد.

* بعد از دنيا آمدن  1mg ويتامين k  (فيتوناديون) محلول در آب بشكل عضلاني براي نوزادان توصيه ميشود.  مقادير بالاتر را به شكل خوراكي و يا تزريقي مي دهند.

* دماي اتاق نوزاد بايد در حد 24 درجه سانتيگراد يا 75 درجه فارنهايت باشد. دماي نوزاد را يكبار از راه مقعد و در دفعات بعد از راه زير بغل مي گيرند. دماي معمولي زير بغل 37 الي 4/36 درجه سانتيگراد يا 97الي 5/98 فارنهايت مي باشد.

*در نوزاد ترم مجراي شرياني حدود يك روز بعد از تولد از لحاظ عملكردي بسته مي شود و پس از چند هفته به علت تشكيل لخته و فيبروز براي هميشه مسدود مي گردد. ولي در نوزادان نارس باز ماندن آن شايع است.

*حجم خون نوزاد ترم حدود ml 85- 75  به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن است و به اينكه بند ناف چه مدت پس از تولد بسته شود بستگي دارد. حجم توتال خون بلافاصله بعد از تولد به شرطي كه بند ناف فوراً بسته شود cc 300 و اگر ديرتر بسته شود cc 400 است.

*گلبول قرمز نوزاد ترم ماكروسيتيك بوده و طول عمر آنها ⅔ طول عمر فرد بالغ بوده و در نوزاد نارس از اين هم كمتر است. پس از تولد گلبول سازي كاهش يافته و مجدداً در 2 ماهگي افزايش مي يابد.

*در بيشتر نوزادن پوست بعلت تجمع گلبولهاي قرمز در داخل عروق و كم بودن چربي زير پوست قرمز تيره بنظر مي رسد.

*كبودي انتهاهاي بدن 24- 48 ساعت اول بعد از تولد طبيعي در نظر گرفته مي شود. لكه هاي قرمز و سفيد پراكنده پوستي نيز طبيعي بوده و بعلت ناپايداري عمومي جريان خون هستند.

 * 73  % وزن بدن نوزاد مايع است و NaCl بدن وي بيشتر از بالغين و K و Mg و P كمتر از بالغين است. سرعت متابوليسم شيرخواران نسبت به وزن بدن دو برابر بالغين است. از طرفي تبادل مايع در شيرخواران 7 برابر بالغين است، در نتيجه توليد اسيد در بدن نوزادان 2 برابر مي شود و چون كليه نوزاد هنوز نارس بوده و توليد بيكربنات و خنثي سازي اسيد بطور كامل انجام نمي شود، اين 3 عامل نوزاد را مستعد دهيدراتاسيون، اسيدوز و گاه افزايش حجم مايع ميكند.

**نوزادان به دلايل زير در معرض خطر اختلالات آب و الكتروليت هستند:

- كاهش ميزان فيلتراسيون گلومرولي، افزايش متابوليسم بدن، افزايش سطح بدن نسبت به وزن، كاهش قدرت تغليظ ادرار به دليل كاهش ترشح ADH ، اشغال حجم زيادي از بدن توسط آب

- نقض در آنزيم گلوكورونيل ترانسفراز كبد، باعث عدم كونژوگاسيون و زردي فيزيولوژيك مي شود. پروترومبين و فاكتورهاي انعقادي نيز در بدو تولد كم بوده و بعلت كاهش ذخيره گليكوژن كبد، نوزاد در خطر هيپوگليسمي مي باشد.

*بعلت محدود بودن ظرفيت معده (cc 90) نوزاد به تغذيه مكرر با حجم كم نياز دارد. همچنين ظرفيت كولون نيز كم است.

*مكونيوم شامل مايع آمنيوتيك، ترشحات روده، سلولهاي موكوسي و خون است و 48- 24 ساعت بعد از تولد دفع مي شود. در نوزادان VLBW تا يك هفته نيز ممكن است به تاخير بيافتد. مدفوع ترانزيشنال سه روز بعد از شروع تغذيه ديده شده و قهوه اي كم رنگ يا سبز مايل به قهوه اي است. مدفوع شيري در چهارمين روز ظاهر مي شود.

*با وجودي كه جنين از ماه چهارم حاملگي قادر به دفع ادرار در مايع آمنيوتيك است ولي كليه ها تا  12- 6  ماهگي شيرخوار تكميل مي شوند. نوزاد ممكن است 15- 20  بار در روز ادرار داشته باشد. اولين ادرار 24- 12 ساعت بعد از تولد است.

*بيشتر غدد بزاقي از دو الي سه ماهگي شروع به توليد بزاق مي كنند. يعني آبريزش دهان زياد مي شود.

*نوزادان دختر به علت افت هورمون استروژن و پروستاگلاندين بصورت لكه بيني از طريق واژن ممكن است خونريزي داشته باشند كه ممكن است به شكل ترشح شيري رنگ باشد. بدليل تاخير در هورمون جنسي مادر، برجسته شدن سينه نوزادان و حتي ترشح شير از پستان تا دو ماهگي داريم. در نوزادان دختر هيپوتروفي لب هاي واژن نيز ديده مي شود.

* كليتوريس در نوزاد دختر در 32 – 30 هفتگي برجسته است. در نوزاد پسر در سن 30 هفتگي بيضه ها در كانال اينگوينال قرار داشته و در 40 هفتگي كاملاً نزول مي كنند.

*نخستين حس در زمان تولد چشايي و بويايي و آخرين حسي كه تكامل مي بابد بينايي است.

*تطابق بينايي در چهارسالگي به سطح بزرگسالي مي رسد. و نوزاد مي تواند روي يك جسم در حال حركت يا نور از فاصله 20 سانتي متري تمركز كند. غدد اشكي تا 4-2 هفتگي عملكردي ندارند. رنگ چشم ابتدا آبي يا خاكستري است و تا 12- 6 ماهگي ثابت مي ماند. همچنين درك عمق بينايي از 9 ماهگي شروع و تا 6 سالگي تكامل مي يابد.

*شيرخواران به رنگ هاي زرد، سبز، صورتي، قرمز، نارنجي، آبي، سياه و سفيد توجه مي كنند و در 4- 3 ماهگي توان بينايي رنگ آنها مانند بزرگسالان مي شود.

*با خروح مايع آمنيوتيك از گوشهاي نوزاد، احتمالآ قدرت شنوايي اش مشابه بالغين مي شود. با صداهاي با فركانس 90 دسي بل با رفلكس از جا مي پرد. نوزاد  با سن كمتر از 3 روز مي تواند صداي مادرش را از ديگر خانمها مجزا نمايد و در دو هفتگي با شنيدن صداي مادر ساكت مي شود. در 2 ماهگي نوزاد قادر است صداهاي آهسته را بشنود.

*نوزاد مي تواند بوي شير مادرش را تشخيص داده و حتي آن را از شير ديگر مادران تميز دهد.

*دهان، دستها و پاشنه پاي نوزاد به لمس حساس بوده و نوازش كردن پشت و شكم نوزاد باعث ساكت شدن وي مي شود.

*موهاي كركي بدن جنين را در سن 20 هفتگي مي پوشاند و ابتدا از صورت و سپس از تنه و اندامها بتدريج ناپديد مي شود. بنابراين در نوزاد نارس لانوگو بيشتر از نوزاد ترم است.

*چينهاي كف پا در 37 هفتگي ⅔ و در 40 هفتگي تمام كف پا را مي گيرد ولي در نوزادان ديررس چينها عميقتر بوده و ممكن است كف پا پوسته پوسته باشد.

*غضروف گوش در نوزاد ترم سفت و محكم ولي در نارس بدليل عدم وجود غضروف با فشار دادن به حالت خميده در مي آيد و باقي مي ماند.

*طي 30 دقيقه پس از تولد نوزاد هوشيار بوده و با قدرت گريه مي كند و مكيدن با ولع مي باشد. بعد از اين 30 دقيقه نوزاد خواب آلود شده و 5 – 2 ساعت مي خوابد. لذا هيچگونه حمام يا كاري در اين مرحله نبايد انجام شود.

*الگوي خواب نوزاد: 3- 2 روز اول مداوم خواب است كه ناشي از خستگي بعد از زايمان است. خواب نوزاد پنج مرحله دارد: الف: خواب آرام و منظم كه عضلات تحرك نداشته و تنفس منظم است. ب: خواب رم  يا خواب فعال كه با حركات سريع چشم ها مشخص مي شود. ج: هوشياري غير فعال كه در اين حالت عضلات بدون تحرك ولي چشمها باز است. د: هوشياري فعال كه در اين حالت فعاليت عضلات آشكار و چشم ها باز و داراي حركات سريع هستند. ه: گريه و سروصدا با چشمان باز

- ميزان متوسط خواب نوزاد حدود 5/16 ساعت در روز است.

*پيچيدن، گرم كردن و تكانهاي افقي سبب بخواب رفتن نوزاد و تكانهاي عمودي باعث آرام شدن وي مي گردد.

*ميزان گريه نوزاد از 5 دقيقه تا 2 ساعت يا بيشتر در روز متفاوت است.برخي از نوزادان بدون دليل گريه كرده، اغلب بيدارند و الگوي خواب و بيداري متفاوتي دارند. به اين نوزادان بيش فعال مي گويند.

* علائم VSD در ماه هاي دوم و سوم آشكار مي شود. ولي نقص ASD در نوزاد نارس زودتر ظاهر مي شود. سوفل فونكسيونل قلبي در اوايل نوزادي به علت جريان خون برعكس در مجاري كه به طور فونكسيونل بسته شده اند ممكن است شنيده شود. در اين شرايط گريه كردن و زور زدن سبب افزايش شنت راست به چپ از طريق مجراي بسته شده و سيانوز گذرا خواهند داشت.

*كاهش فشار دياستوليك كمتر از 25 و افزايش بيشتر از 60 در نوزاد ترم بايد گزارش گردد.  اگر فشار خون سيستوليك در اندام تحتاني mmHg 9-6 كمتر از اندام فوقاني باشد نوزاد بايد از نظر كواركتاسيون آئورت بررسي گردد.

*فونتانل قدامي لوزي به ابعاد 2×4 بوده و بين 18-12 ماهگي بسته مي شود و فونتانل خلفي نيز 5/0 – 1 سانتي متر بوده و تا 2 ماهگي بسته مي شود.

 * استخوانهاي پاريتال در حين عبور نوزاد از كانال زايماني تمايل دارند روي اكسي پيتال و فرونتال سوار شوند كه اين حالت 12- 3 روز بعد به حالت طبيعي بر مي گردد.

*كرانيوتابس وجود مناطق نرم بر روي استخوان پريتال است كه با فشار انگشت فرو رفته و سپس به حالت اول برمي گردد.اين حالت نيز يك يافته طبيعي بوده و طي چند ماه برطرف مي شود.

*خونريزي هاي نقطه اي قرمز كوچكي در اثر فشار به كره چشم در كانال زايماني بوجود مي آيد كه در اثر پارگي مويرگ ملتحمه است و نياز به درمان خاصي نداشته و طي 3-2 هفته برطرف مي شوند...

نوشته شده در شنبه 27 خرداد 1391ساعت 20:17 توسط irannurse| ارسال نظر(0)


آخرين مطالب
» مراقبتهای پیش از بارداری
» post
» post
» post
» post
» post
» post
» post
» post
» post

Design By : Pichak